Spasovdan obeležen u Starom dvoru, Šapić čestitao slavu Beograđanima

Autor:

author

Beta

|

21. maj. 2026. 14:32

|

VESTI

|

3

komentara

Slava grada Beograda Spasovdan obeležena je u Starom dvoru uz sečenje slavskog kolača.

Pročitaj više:

https://n1info.rs/vesti/spasovdan-beograd-stari-dvor-sapic/

 

 

 

***

 

 

Dan kada je Beograd postao srpska prestonica: Zašto je Spasovdan poseban praznik u srpskoj tradiciji

 

Danas online

danas 21.05.2026.06:36

Spasovdan

Foto: Shutterstock/Kiev.Victor

 

Spasovdan je jedan od 12 najvećih hrišćanskih praznika i obeležava se svakog četvrtka, tačno 40 dana posle Vaskrsa. U srpskoj tradiciji ovaj dan prate brojni običaji, verovanja i važni istorijski događaji, a prema starom narodnom predanju, smatra se i najsrećnijim danom u godini.

 

 

Kako je objasnio Saša Srećković, etnolog, muzejski savetnik Etnografskog muzeja, u narodu postoji verovanje da je upravo Spasovdan najbolji dan za započinjanje novih poslova, gradnju kuće ili donošenje važnih odluka, jer sve što se tada započne prati napredak, spas i uspeh.

 

Srećković je istakao da Spasovdan ima posebno mesto i u srpskoj istoriji. Jedan od najznačajnijih pravnih akata srednjovekovne Srbije Proglašenje Dušanovog zakonika obnarodovan je upravo na ovaj praznik. Takođe, Spasovdan je i slava Beograd, čije je praznovanje započeo Stefan Lazarević 1403. godine, kada je Beograd prvi put postao srpska prestonica. Nakon duge komunističke zabrane, tradicionalna Spasovdanska litija obnovljena je 1992. godine.

 

Govoreći o korenima običaja, Srećković je ukazao da deo verovanja potiče još iz prethrišćanskog perioda. Prema etnološkim istraživanjima, stari Sloveni su u pojedinim obredima prinosili žrtve slovenskim božanstvima kako bi izmolili zaštitu, spas i sreću, a mnogi današnji narodni običaji i dalje čuvaju tragove tih drevnih verovanja.

Pročitaj više:

https://www.danas.rs/zivot/spasovdan-slava-beograda-obicaji/

 

 

 

 

 

 

 

***

Komentar

***

 

 

A kakvi su učinci tog "spasa" i "zaštite"? Na Prag nikada nije pala nijedna bomba, a da se one koje su razarale Beograd ni prebrojati ne mogu. Životni staze Čeha i Srba su tako različite jer smo koristili različite društvene modele. Srednjem veku oni su prihvatili "mnogocentrični" društveni sistem zapadnog feudalizma - gde niko nije imao apsolutnu vlast; gde se stalno odvijala "kreativna borba" između: krune, vlastele, crkve i gradova, a mi smo prihvatili "jednocentrični" - despotski - vizantijski društveni model. Vizantinci  nisu bili u stanju da iskorače iz srednovekovalja. Za to vreme u gradovima Zapada  pojavio se socijalni tip slobodnog građanina; to, kao i gradske opštine, strukovna  udruženja - kontiuitet  struka i standardi, jako privatno vlasništvo - koje za sobom povlači političku moć i, nadasve, gradski slobodni univerzitet i nauka jesu pojave koje su Češku (Evropu) izvele iz Srednjeg veka. Poput Irana i Srbija u 21 veku dzamahirija (muslimanska/pravoslavna). Vizantijska hrišćanska i muhamedanska vera vrlo dobro odgovaraju - despotskom poretku - jer uče svoje podanike da se bezupitno pokoravaju "verskom slovu". I jedna i druga su religije "spoljnih kultova", koje, namećući bezbrojne obrede i propise, danonoćno zaokupljaju svoje podanike manje važnim stvarima i svode ih na masu čiji su život lako mogle da kontrolišu i da njime manipulišu. Crkvene "Pink" agiprop inkvizicije - pomažu da se održi, antibiološki - parazitski - politički despotski sistem koji parazitira na društvu – da bi sistem opstao društvo mora da izumre.

 

Zoran Stokić

21.05.2026.