Generacija Z čak 60 odsto osetljivija na psihotične poremećaje

Autor:

author

Hina

|

12. feb. 2026. 13:09

|

ZDRAVLJE

Generacija Z, Shutterstock/MAYA LAB

Shutterstock/MAYA LAB

Čini se da su osobe rođene nekoliko godina pre i posle 2000. godine osetljivije na stanja poput šizofrenije od onih koji su odrastali ranije, pokazuju nalazi koje je objavilo Kanadsko lekarsko udruženje (ICES).

 

Analizirajući zdravstvene podatke oko 12,2 miliona ljudi rođenih u Ontariju između 1960. i 2009. godine, istraživači su utvrdili porast prijavljenih i zabeleženih „psihotičnih poremećaja” među mlađim generacijama.

 

„Između 1997. i 2023. godine, godišnja incidencija psihotičnih poremećaja porasla je za 60 odsto među osobama uzrasta od 14 do 20 godina”, navodi kanadski ICES.

 

Procenjeno je da osobe rođene između početka novog milenijuma i 2004. godine imaju „70 odsto veću stopu novih dijagnoza psihotičnih poremećaja u poređenju s onima rođenima između 1975. i 1979.”, navodi istraživački tim.

 

Oni rođeni između 1990. i 1994. godine imali su 37,5 odsto veću verovatnoću da im se postavi takva dijagnoza u poređenju s osobama rođenim krajem 1970-ih.

 

„Iako neki od nalaza mogu odražavati bolji pristup proceni i lečenju, potrebna su dalja istraživanja kako bi se ispitali mogući faktori koji tome doprinose”, navodi ICES.

 

Najpogođeniji muškarci s niskim prihodima

„Uočeni trendovi otvaraju važna pitanja o mogućim uzrocima i posledicama sve većeg broja dijagnoza psihotičnih poremećaja”, rekao je Danijel Miran, naučnik u ICES-u i Institutu za zdravstvena istraživanja Brujer, koji je istraživanje sproveo s kolegama iz Opšte bolnice Nort Jork i Istraživačkog instituta bolnice u Otavi.

 

Istraživački tim navodi da su osobe kojima je dijagnostikovana psihoza „češće muškarci” i da „češće žive u četvrtima s niskim prihodima”.

 

Još neka istraživanja pokazala su da su pripadnici generacije Z, koji su danas uglavnom u dvadesetim godinama, anksiozniji i osetljiviji na uvrede nego starije generacije.

 

 

***

Komentar

***

 

 

Stvar je više nego ozbilja, prevazilazi generaciju Z.  

Ne postoji više nikakva mogućnost kontrole života za ljude, jer je - tempo ubrzanja - postao autonoman. 

Mi smo bića imitacije ali u UBRZANOM svetu "velikih brojeva" to postaje apsurdno, nije moguće izvršiti socijalizaciju. Živimo u režimu "velikih brojeva" - percepcija i organizacija prostora i vremena u društvenom životu "velikih brojeva" potpuno je promenjena u odnosu na naše živote kada smo bili deo "malih brojeva".  Sve se potpuno ubrzano menja, a mi - nismo u stanju biološki - to da savladamo. 

Nekoliko slučajnih otkrića, počev od nove nauke 1687., tj. naučna, indrustriska, društvena revolucija - potpuno su promenili način života na Zemlji, koji je do tada bio evolutivni nastavak života primata, sisara (razvijao se 50 miliona godina) život u "malim brojevima" u malim zajednicama. Evolucioni antropolog i psiholog Danbar je pokazao naše kognitivne granice broja pojedinaca sa kojima - bilo koja osoba - može da održava stabilne odnose - broj ljudi sa kojima možemo imati smislen stabilan trajni kontakt - je ograničen veličinom našeg mozga (kao vrste) - taj broj je oko 150. Slično, beskonačni medijski bogat pejzaž internet ere, mami korisnike, koji veoma vrzo steknu naviku boravka u stalnom moru informacija sa previše izbora. Naše neuronske mreže počinuju da "sagorevaju" dolazi do oštećenja dorzolateralnog prefrontalnog korteksa (a on je sinonim naše funkcionalne strukture), tako nam postrada logičko i strateško razmišljanje, smanjuje se radna memorija, smanjuje se korišćenje prostornih sposobnosti, oštećeno je i apstraktno rezonovanje, pojavljuje se problem sa pažnjom i smanjenje empatije...

 

Zoran Stokić

13.02.2026.